Formula 1 ไม่ยากอย่างที่คิด

 ความรู้ง่าย ๆ สไตล์รถสูตรหนึ่ง

    Formula1 หรือในชื่อไทยที่เรียกกันว่า รถสูตรหนึ่ง กีฬาความเร็วที่ได้รับความนิยมอย่างมากในขณะนี้ โดยขึ้นชื่อว่าเป็นการแข่งขันที่มีความเร็วสูงที่สุดในโลกชนิดหนึ่ง ซึ่งในกีฬาความเร็วที่มีความเสี่ยงสูง อะไร ๆ ก็สามารถเกิดขึ้นได้เป็นสิ่งที่ล่อตาล่อใจคนทั่วไปอยู่เสมอ

    รถสูตรหนึ่งในเมืองไทย มีความสนใจเพิ่มมากขึ้นหลังจากที่มีนักแข่งเชื้อชาติไทย อย่างอเล็กซานเดอร์ อัลบอน อังศุสิงห์ ใช้ธงไทยในการลงแข่งกีฬาประเภทนี้ ซึ่งอเล็กซ์เป็นคนไทยคนที่สองในประวัติศาสตร์ที่ได้ทำการแข่งขันในกีฬาชนิดนี้ ทำให้คนไทยเริ่มสนใจกีฬาชนิดนี้มากยิ่งขึ้นและสงสัยกันว่า "กีฬาชนิดนี้มันดูอย่างไรนะ?" ทำให้อยากจะเขียนบล็อกนี้ขึ้นมาเพื่อช่วยให้แฟนรถสูตรหนึ่งใหม่ ๆ ได้อ่าน ถึงแม้ว่ากีฬาชนิดนี้ดูจะมีความซับซ้อนมาก รายละเอียดและกฎยุบยิบเต็มไปหมด ซึ่งจริง ๆ แล้วมันไม่ได้ยากและซับซ้อนขนาดนั้นเลย บางสิ่งบางอย่างแค่ดูไปเรื่อย ๆ ก็สามารถเข้าใจได้เองเช่นกัน

โดยเราจะเริ่มจาก Basic info หรือความรู้คร่าว ๆ ก่อน

1. ทีมและนักแข่ง

    โดยในปี 2025 กีฬาชนิดนี้มีทั้งหมด 10 ทีม ทีมละ 2 คนทำให้นักแข่งมีทั้งหมด 20 คน โดยจะมีการแข่งขันทั้ง Driver Championship (แชมป์ประเภทนักแข่ง) และ Constructor Championship (แชมป์ประเภทผู้สร้าง) แต่ในปี 2026 จะมีทีมที่ 11 เข้ามาเพิ่มในฟอมูล่าวันนั่นก็คือ Cadillac ที่จะเข้ามาเป็นทีมที่ 11 ในกีฬาชนิดนี้

    1.1 Scuderia Ferrari HP

          Challenger : SF-25

          Drivers : - Charles Leclerc – #16

 - Lewis Hamilton – #44

          

    1.2 Oracle Red Bull Racing

  Challenger : RB21

          Drivers : - Max Verstappen – #1

  - Yuki Tsunoda – #22

    1.3 Mercedes AMG Petronas

  Challenger : W16

          Drivers : - George Russell – #63

  - Andrea Kimi Antonelli – #12

    1.4 Mclaren

  Challenger : MCL39

          Drivers : - Lando Norris – #4

  - Oscar Piastri – #81

1.5 Atlassian Williams Racing

  Challenger : FW47

          Drivers : - Alex Albon – #23

   - Carlos Sainz – #55

    1.6 MoneyGram Haas

  Challenger : VF25

          Drivers : - Oliver Bearman – #87

  - Esteban Ocon – #31

    1.7 Visa Cash App Racing Bulls

  Challenger : VCARB03

          Drivers : - Isack Hadjar – #6

  - Liam Lawson – #30

    1.8 Aston Martin Aramco

  Challenger : AMR25

          Drivers : - Fernando Alonso – #14 - Lance Stroll – #18

    1.9 BWT Alpine 

  Challenger : A525

          Drivers : - Pierre Gasly – #10 

                          - Franco Colapinto – #43

    1.10 Stake F1 Team Kick Sauber 

  Challenger : C45

          Drivers : - Nico Hulkenberg – #27

  - Gabriel Bortoleto – #5

2. สัญญาณธง

เป็นการบอกสถานการณ์ต่าง ๆ ในสนามให้นักแข่งได้รับทราบ

    2.1 Green Flag ; สนามปลอดภัย สามารถแข่งต่อได้ที่ความเร็วสูงสุด

    2.2 Yellow Flag ; แบ่งออกเป็น 2 ประเภท

- single yellow ; มีอันตรายเกิดขึ้น ลดความเร็วลง ห้ามแซงกัน

- double yellow ; มีอันตรายมากเกิดขึ้น ลดความเร็วลง เตรียมตัวเข้าพิตเผื่อในกรณีมีธงแดงเกิดชึ้น

 2.3 Red Flag ; มีอุบัติเหตุเกิดขึ้น รถทุกคันเข้าสู่พิตเพื่อหยุดการแข่งขันชั่วคราว จนกว่า race control จะประกาศเริ่มอีกครั้ง

        2.4 Blue Flag ; เป็นการแจ้งเตือนรถที่ขับช้าหรือโดนน็อครอบในการแข่งขันให้หลีกทางให้รถความเร็วสูงหรือจำนวนรอบมากกว่าผ่านไปก่อน

        2.5 Black Flag ; เป็นการโดนปรับแพ้เนื่องจากละเมิดกฎข้อบังคับของ FIA ในขณะทำการแข่ง

     2.6 Checkerd Flag ; สิ้นสุดการแข่งขัน

3. การแข่งขัน

    มีทั้งการแข่งขันธรรมดาและการแข่งขันแบบ Sprint ซึ่งการแข่งแบบ Sprint คือการแข่งที่คล้าย ๆ กับการแข่งขันปกติ เพียงแต่ลดระยะทางลงเหลือเพียง 1/3 ของระยะทางการแข่งขันจริง และได้คะแนนน้อยกว่าเมนเรซ

ในกรณีที่ไม่ใช่ Sprint Weekend จะมีรูปแบบการแข่งขันดังนี้

วันศุกร์ ; Free Practice 1 (1 hr), Free Practice 2 (1 hr)

            Free Practice คือช่วงที่นักแข่งทำความคุ้นชินกับสนาม เก็บข้อมูลเพื่อนำไปปรับรถในรอบถัดไป รวมถึงการทำ Race simulation/Quali Simulation เพื่อดูว่าต้องปรับจูนอะไรตรงไหนบ้าง

วันเสาร์ ; Free Practice 3 (1 hr), Qualifying

   Qualifying แบ่งเป็น 3 ช่วง โดยมีเวลา 18, 15, 12 นาทีตามลำดับ ในช่วงที่ 1 และ 2 จะทำการคัดคนที่ช้าที่สุดในแต่ละช่วง ๆ ละ 5 คนและทำการจัดลำดับออกสตาร์ทของ 10 คนที่เหลือในช่วงที่สาม

วันอาทิตย์ ; Race Day

Sprint Format

วันศุกร์ ; Free Practice 1 (1 hr), Sprint Qualifying

  Sprint Qualifying แบ่งเป็น 3 ช่วง โดยมีเวลา 12, 10, 8 นาทีตามลำดับ ในช่วงที่ 1 และ 2 จะทำการคัดคนที่ช้าที่สุดในแต่ละช่วง ๆ ละ 5 คนและทำการจัดลำดับออกสตาร์ทของ 10 คนที่เหลือในช่วงที่สาม

วันเสาร์ ; Sprint Race, Qualifying

วันอาทิตย์ ; Race Day

4. การให้คะแนน

    Main Race

    Sprint Race Points

5. คำศัพท์ที่ได้ยินบ่อย

1. Grid Start ; ตำแหน่งการออกตัว

2. False Start ; การออกตัวก่อนสัญญาณไฟ หรือการออกตัวที่ไม่ถูกต้อง

3. Pit

- Pit Lane ; ทางที่นักแข่งจะนำรถเข้าสู่/ออกจากโรงรถ หรือในการเปลี่ยนยาง

- Pit Crew ; คนที่ช่วยในการเปลี่ยนยาง/เปลี่ยนปีกหน้าในกรณีที่มีอุบัติเหตุ

- Pit Entry ; ทางเข้าสู่พิทเลน

4. Cockpit ; ส่วนที่นักแข่งจะทำการลงไปนั่งขับรถ

5. Box, Box ; การเรียกนักแข่งกลับเข้าสู่พิทเลน

6. Undercut ; การที่นักแข่งพิทใช้ความได้เปรียบจากการที่ยางใหม่กว่าแซงนักแข่งอันดับสูงกว่า

7. Chicane ; เป็นโค้งความเร็วต่ำรูปตัวเอส

8. DRS ; Drag Reduction System ช่วยลดแรง Drag Force ทำให้รถมีความเร็วสูงขึ้น 5-10 กม./ชม.

9. Chassis ; ชิ้นส่วนของตัวรถ

10. Backmarker ; รถที่โดนน็อครอบ

11. Drive-through penalty ; การทำโทษให้ขับผ่านพิทเลน โดยในพิทเลนมีความเร็วจำกัดที่ 80 กม./ชม. ทำให้นักแข่งที่โดนโทษนี้จะเสียเวลาประมาณ 20-30 วินาทีขึ้นอยู่กับสนาม

12. FIA (The Federation Internationale de l'Automobile) ; เป็นสมาคมที่จัดตั้งขึ้นตามที่สหพันธ์นานาชาติของการยอมรับรถยนต์คลับ (AIACR) ในวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2447 โดยทำหน้าที่สำคัญขององค์กรเกี่ยวกับการแข่งความเร็ว

13. Grand Chelem (Grand Slam) ; คือการที่นักแข่งได้โพลโพสิชั่น นำทุกรอบ fastest lap และชนะการแข่งขัน

        14. Hairpin Corner ; โค้งที่มีลักษณะคล้ายกิ๊บติดผม เป็นโค้งที่มีความเร็วต่ำมาก ๆ เช่น โค้งที่ 6 ของสนามโมนาโก

   สุดท้ายนี้ ช่องทางการรับชม F1 ในไทยมีด้วยกันหลายช่องทาง ทั้ง Bein Sports Connect, True Visions ซึ่งน่าเสียดายที่ F1TV นั้นยังไม่สามารถชมการแข่งขันได้ในไทย 

    นี่เป็นเพียงความรู้คร่าว ๆ ในการชม F1 อย่างที่ได้เกริ่นไปในข้างต้น ในบางอย่างสามารถทำความเข้าใจไปพร้อม ๆ กับดูการแข่งขันได้ การเชียร์กีฬาไม่จำเป็นต้องรู้เรื่องทั้งหมด ขอแค่มีความสนใจมันจะพาเราให้เข้าสู่ด้านนี้โดยไม่รู้ตัวได้เลยเช่นกัน และในบางครั้งการเชียร์กีฬาอาจทำให้เรามีทั้งสุขและทุกข์ ในยามทุกข์ก็อย่าลืมพักผ่อนจากตรงนี้และผ่อนคลายจากความตึงเครียดนะ